Logo strony doKwadratu - Matematyka

TWIERDZENIE O PIERWIASTKACH WYMIERNYCH WIELOMIANU

Twierdzenie (o pierwiastkach wymiernych wielomianu)

Jeśli wielomian o współczynnikach całkowitych \[W(x) = a_nx^n + a_{n-1}x^{n-1} + \dots + a_1x + a_0\] ma pierwiastek wymierny, który można zapisać w postaci ułamka \( \displaystyle\frac{p}{q} \), to
\( p \) jest dzielnikiem wyrazu wolnego \( a_0 \),
\( q \) jest dzielnikiem współczynnika przy najwyższej potędze \( a_n \).

Przykład:
Rozważmy wielomian o współczynnikach całkowitych:

\[W(x) = 2x^3 - 3x^2 - 2x + 3\]

Wyraz wolny: \(a_0 = 3\), jego całkowitymi dzielnikam są: \(\{-1,1,-3,3\}\)
Współczynnik przy najwyższej potędze: \(a_n = 2\), jego całkowitymi dzielnikam są: \(\{-1,1,-2,2\}\)

Możliwe wszystkie pierwiastki wymierne to dzielniki wyrazu wolnego \(a_0\) podzielone przez dzielniki współczynnika przy najwyższej potędze \(a_n\)

\[1, -1, \frac{1}{2},-\frac{1}{2}, 3, -3 ,\frac{3}{2},-\frac{3}{2} \]

Sprawdzamy kolejno te wartości, podstawiając je do \(W(x)\). Okazuje się, że:

\(W(1) = 0\), więc \(x = 1\) jest pierwiastkiem.
\(W\left(-\frac{3}{2}\right) = 0\), więc \(x = -\frac{3}{2}\) jest także pierwiastkiem.

Zatem jedynymi pierwiastkami wymiernymi są \(x = 1\) i \(x = -\frac{3}{2}\).

Można wywnioskować, że pozostały trzeci pierwiastek wielomianu \(W(x)\) jest liczbą niewymierną, albo \(x = 1\) i \(x = -\frac{3}{2}\) są jedynymi pierwiastkami tego wielomianu.

Twierdzenie o pierwiastkach wymiernych umożliwia efektywne znalezienie wszystkich pierwiastków wymiernych wielomianu poprzez rozważenie ograniczonego zbioru liczb:

→ dalej Pierwiastki wielokrotne wielomianu →

← wstecz Twierdzenie o pierwiastkach całkowitych wielomianu ←